Instrukcja – wskazówki
Obecnie istnieją trzy warianty przekazywania danych o osobach hospitalizowanych w Polsce do Ogólnopolskiego Badania Chorobowości Szpitalnej Ogólnej:
1. Wszystkie szpitale w województwie przekazują dane na serwer w NIZP PZH-PIB;
2. Wszystkie szpitale w województwie przekazują dane do komórek zajmujących się statystyką zdrowia w Urzędach Wojewódzkich, które przesyłają dane na serwer w NIZP PZH-PIB;
3. System mieszany: część szpitali przekazuje dane bezpośrednio na serwer w NIZP PZH-PIB, a część za pośrednictwem komórek statystycznych w Urzędach Wojewódzkich.
Bez względu na sposób transmisji danych Urzędy Wojewódzkie mają taki sam dostęp do pełnej informacji o przesyłanych plikach ze szpitali z województwa oraz taką samą możliwość ich pobierania celem wykorzystania do analiz własnych.
Od 1 stycznia 2025 r. raportowaniu podlegają wszystkie hospitalizacje w Szpitalnych Oddziałach Ratunkowych niezależnie od długości pobytu.
UWAGA: Obowiązujący przed laty kod Oddziału Ratunkowego 3300 został zmieniony w 2012 roku na mocy Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych dla zakładów opieki zdrowotnej oraz szczegółowych zasad ich nadawania (tekst jednolity Dz.U. 2019 poz. 173).
Uprzejmie prosimy o stosowanie właściwego kodu tj. 4902.
Szpitalne Oddziały Ratunkowe dla dzieci mają kod 4903.
Pacjenci pozostający w szpitalu na rok następny zachowują numer i rok „Księgi Głównej” *nadany przy przyjęciu do szpitala.
*/ obecnie – księga lub wykaz główny przyjęć i wypisów (tekst jednolity Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania [Dz. U. 2024 poz. 798]; Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 sierpnia 2021 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów oraz sposobu przetwarzania dokumentacji medycznej w podmiotach leczniczych utworzonych przez Ministra Obrony Narodowej [Dz. U. 2021 poz. 1825]).
W przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie daty urodzenia osoby hospitalizowanej, należy podawać datę 1111-11-11.
Miejsce zamieszkania pacjenta określane jest za pomocą siedmioznakowego kodu gminy TERYT (zgodnie z Rejestrem TERYT Głównego Urzędu Statystycznego).
Ostatnia – siódma cyfra tego kodu stanowiąca symbol rodzaju jednostki administracyjnej w systemie TERYT przybiera następujące wartości:
1 – gmina miejska
2 – gmina wiejska
3 – gmina miejsko-wiejska
4 – miasto w gminie miejsko-wiejskiej
5 – obszar wiejski w gminie miejsko-wiejskiej
8 – dzielnice m.st. Warszawy
9 – delegatury w miastach: Kraków, Łódź, Poznań i Wrocław
Na potrzeby statystyki hospitalizacji w przypadku pacjentów zamieszkałych w gminach miejsko-wiejskich należy określić, czy miejscowość zamieszkania jest miastem (ostatnia cyfra kodu gminy – 4), czy też znajduje się na obszarze wiejskim (ostatnia cyfra kodu gminy – 5). Nie należy więc wpisywać jako ostatniej cyfry kodu 3 – informacja, że pacjent jest mieszkańcem gminy miejsko-wiejskiej jest zbyt ogólna do celów OBChSO.
Do określania miejsce zamieszkania pacjentów z największych miast (Warszawy, Krakowa, Łodzi, Poznania i Wrocławia) należy stosować kody terytorialne dzielnic/delegatur (jako najbardziej precyzyjne) zgodnie z Rejestrem TERYT Głównego Urzędu Statystycznego.
W przypadku hospitalizowanych cudzoziemców w miejsce kodu gminy TERYT pacjenta wpisujemy siedmioznakowy kod kraju stałego zamieszkania zgodnie z listą dostępną TUTAJ.
Do określania miejsce zamieszkania pacjentów z największych miast (Warszawy, Krakowa, Łodzi, Poznania i Wrocławia) należy stosować kody terytorialne dzielnic/delegatur zgodnie z Rejestrem TERYT Głównego Urzędu Statystycznego.
Używanie kodów gmin miejskich (0264011 dla Wrocławia, 1061011 dla Łodzi, 1261011 dla Krakowa, 1465011 dla m. st. Warszawy i 3064011 dla Poznania) nie uwzględnia podziału miast na dzielnice/delegatury, przez co uniemożliwia prowadzanie szczegółowych analiz przestrzennych stanu zdrowia mieszkańców.
Obowiązujące kody terytorialne delegatur Wrocławia:
Delegatura: TERYT
Wrocław-Fabryczna: 0264029
Wrocław-Krzyki: 0264039
Wrocław-Psie Pole: 0264049
Wrocław-Stare Miasto: 0264059
Wrocław-Śródmieście: 0264069
Obowiązujące kody terytorialne delegatur Łodzi:
Delegatura: TERYT
Łódź-Bałuty: 1061029
Łódź-Górna: 1061039
Łódź-Polesie: 1061049
Łódź-Śródmieście: 1061059
Łódź-Widzew: 1061069
Obowiązujące kody terytorialne delegatur Krakowa:
Delegatura: TERYT
Kraków-Krowodrza: 1261029
Kraków-Nowa Huta: 1261039
Kraków-Podgórze: 1261049
Kraków-Śródmieście 1261059
Obowiązujące kody terytorialne dzielnic Warszawy:
Dzielnica: TERYT
Bemowo: 1465028
Białołęka: 1465038
Bielany: 1465048
Mokotów: 1465058
Ochota: 1465068
Praga-Południe: 1465078
Praga-Północ: 1465088
Rembertów: 1465098
Śródmieście: 1465108
Targówek: 1465118
Ursus: 1465128
Ursynów: 1465138
Wawer: 1465148
Wesoła: 1465158
Wilanów: 1465168
Włochy: 1465178
Wola: 1465188
Żoliborz: 1465198
Obowiązujące kody terytorialne delegatur Poznania:
Delegatura: TERYT
Poznań-Grunwald: 3064029
Poznań-Jeżyce: 3064039
Poznań-Nowe Miasto: 3064049
Poznań-Stare Miasto: 3064059
Poznań-Wilda: 3064069
Gdy znana jest przyczyna zgonu należy kodować tę przyczynę, np. jeżeli jest to ciężka zamartwica urodzeniowa, podać kod P21.0.
W przypadku nieznanej przyczyny należy wpisać kod P95 – „śmierć płodu z nieokreślonej przyczyny”.
Stosowany w przeszłości, a nie znajdujący się w klasyfikacji ICD-10, kod 00.0 został zablokowany w 2009 r.
Nie należy stosować:
– kodów z grupy Z38, ponieważ dotyczą one wyłącznie żywo urodzonych noworodków;
– kodów z grupy Z37, ponieważ są zarezerwowane do kodowania wyniku porodu w dokumentacji matki.
Moduł dotyczący żywienia
Należy określić dojrzałość dziecka, a jako pierwszy pokarm wybrać opcję Zgon noworodka przed pierwszym karmieniem (kod=5). Nie podaje się dalszych informacji dotyczących żywienia.
Tryb przyjęcia do szpitala
Podobnie jak w przypadku żywo urodzonych noworodków właściwy tryb przyjęcia do szpitala to Przyjęcie noworodka w wyniku porodu w tym szpitalu (kod=5).
Podstawowe założenia:
W „Instrukcji dla szpitali w sprawie wypełniania kart statystycznych szpitalnych ogólnych….” znajduje się zapis: “W wypadku zgonu podać przyczyny zgonu wg karty zgonu” – w punkcie tym należy wpisać zgodnie z kartą zgonu przyczyny: bezpośrednią, wtórną i wyjściową i podać symbol (kod) jednostki chorobowej wg ICD-10”.
Powyższa kolejność pozwala na przeprowadzenie logicznego wywodu prowadzącego od zjawisk najbliższych śmierci do przyczyn, które leżały u jej podstaw. Wymienione przyczyny stanowią kolejne ogniwa łańcucha i jako różne problemy (choroby) powinny być kodowane przy użyciu różnych kodów.
Z drugiej strony nie można wprowadzić bezwzględnego obowiązku podawania wszystkich przyczyn, jeżeli lekarz stwierdzi, że takowe nie wystąpiły (np. zgon z powodu ostrej choroby) lub nie jest w stanie ich określić.
Mogą się więc zdarzać się sporadyczne przypadki, że w karcie zgonu podawana jest tylko przyczyna bezpośrednia i taki zapis jest akceptowany w raportowaniu w ramach MZ/Szp-11. Zwracamy jednak uwagę, że w takiej sytuacji w analizie zgonów przyczyna bezpośrednia umownie będzie spełniała rolę przyczyny wyjściowej, na której oparte są statystyki umieralności.
Pełniejszy opis tych zagadnień znajduje się w publikacjach:
– Zasady wypełniania wybranych dokumentów statystyczno-medycznych wraz z ćwiczeniami, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”, Kraków, 1996
– Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta, Tom II, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”, Kraków, 1997
– Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych Rewizja dziesiąta Tom I Wydanie 2008 World Health Organization https://stat.gov.pl/Klasyfikacje/doc/icd10/pdf/ICD10TomI.pdf
– Poradnik szkoleniowy dla lekarzy orzekających o przyczynach zgonu i wystawiających kartę zgonu Autorzy: dr hab. n med. Barbara Sławińska-Witoszyńska, dr n. med. Jerzy Gałęcki, Wojciech Wasilewski, NIZP PZH-PIB, Warszawa, 2019
Poradnik szkoleniowy dla lekarzy orzekających o przyczynach zgonów.
W przypadku hospitalizacji z powodu urazu jako rozpoznanie zasadnicze należy podać jego rodzaj (kod z kategorii S00-T98 „Urazy, zatrucia i inne określone skutki działania czynników zewnętrznych”). Rozpoznanie to musi być uzupełnione informacją o okolicznościach zdarzenia, podawaną jako rozpoznanie współwystępujące o typie równym 1 (kod z kategorii V01-Y98 „Zewnętrzne przyczyny zachorowania i zgonu”).
Na przykład, gdy pacjent został hospitalizowany z powodu złamania trzonu kości udowej doznanego w wyniku wypadku samochodowego (był kierowcą samochodu podczas kolizji z innym samochodem), jako rozpoznanie zasadnicze podajemy S72.3 (złamanie trzonu kości udowej), natomiast kod V43.5 (kierowca samochodu ranny w kolizji z samochodem, samochodem dostawczym lub ciężarowym) jako chorobę współwystępującą o typie równym 1.
Od 2026 r. brak informacji o zewnętrznej przyczynie urazu/zatrucia traktowany jest jako błąd w sprawozdawanym rekordzie.
Przypominamy też, że jako choroby współwystępujące o typie równym 2 podajemy stany/objawy, które mogą wystąpić w przebiegu wielu różnych chorób. Stany te są kodowane przy użyciu tzw. kodów z gwiazdką (np. J17.1* – zapalenie płuc w przebiegu chorób zakaźnych wirusowych sklasyfikowanych gdzie indziej), które nie mogą być stosowane do określania choroby zasadniczej. Jako rozpoznanie zasadnicze należy podawać chorobę, która wywołała dany stan/objaw (np. B06.8 – różyczka z innymi powikłaniami).
W Badaniu należy stosować aktualną klasyfikację procedur medycznych ICD-9 obowiązującą w NFZ. Obecnie (stan na 22.02.2026 r.) obowiązuje wersja ICD-9 PL 5.82.
W pliku xml sprawozdania dla zmiennej mz:procedura atrybut katalog (odpowiadający numerowi katalogu klasyfikacji) przyjmuje wartość „05”.